Blog Image

BYAZ Blog

BYAZ Blog

Via deze blog kunt u reageren op onze artikels en uw opinie geven.

Elke coach is een risk manager

Coaching Posted on Mon, May 02, 2011 12:26:47

Een coach is een risicomanager

Risico is het effect van
onzekerheid op het behalen van doelstellingen. Dit is de Nederlandstalige
versie van de ISO 31000 definitie van risico. Het is de meest complete
definitie die je voor het begrip risico kunt geven. Wat mij betreft een pluim
voor de opstellers van deze definitie. Ze wisten duidelijk waar ze het over hadden.

Je kunt er onmiddellijk twee
belangrijke conclusies uit trekken. Als je absoluut geen enkele onzekerheid hebt omtrent je doelstellingen,
dan loop je geen enkel risico en kun je dus alle risico nemen die je wilt. Zo
is het net hetzelfde als je helemaal geen doelstellingen hebt. Je loopt dan ook
geen enkel risico en ook hier kun je elk risico nemen dat je voor mogelijk
houdt.

Helaas is het nooit mogelijk om
absolute zekerheid te verkrijgen en om over alle gegevens van iets te beschikken.
Eveneens is het heel moeilijk om helemaal geen enkele doelstelling in je leven
te hebben. Bijgevolg hebben we altijd met risico te maken. Toch ziet niet
iedereen risico’s op eenzelfde manier. Elk individu zal een welbepaald risico
verschillend inschatten. Zelfs als we statistische gegevens gebruiken om de werkelijkheid
gestalte te geven, zullen we nooit de echte werkelijkheid kunnen weergeven of
waarnemen. Altijd zal er wel iets aan onze aandacht ontsnappen of zullen we
gegevens en waarnemingen met onze eigen overtuigingen en voorkeuren kleuren en
filteren. Het resultaat is bijgevolg hooguit een goede benadering van de
werkelijkheid.

Dit is misschien wel de
verklaring waarom personen doorgaans slechts een fractie van hun potentieel
kunnen benutten en nooit het leven en resultaat bereiken waar ze van dromen.
Door enerzijds het wegfilteren en vervormen van de voordelen die met hun
doelstellingen gepaard gaan en anderzijds het buiten proportie zien van de
potentiële gevaren en mogelijke pijn, blijven ze steken in een status-quo in
een soms ongewenste situatie en worden ze meer geleid door het toeval en
externe gebeurtenissen, dan dat ze zelf de gewenste invulling geven aan hun
bestaan.

Anderzijds is een foute perceptie
van risico’s er mogelijk ook de oorzaak van dat sommigen onder ons steeds
opnieuw met de kop tegen de muur lopen. De al te rooskleurig voorgestelde resultaten
van doelstellingen worden niet in vraag gesteld vanwege een totaal gebrek aan
zicht op de mogelijke risico’s die gelopen worden en de kwalijke gevolgen ervan.
Ook de durfals behalen daardoor zelden het potentieel dat ze in zich hebben.

Wat heeft dit met coaching te
maken? Eigenlijk alles. Risico is een basis waarop we beslissingen nemen. Doen
of niet doen. Ja of nee. Elke dag nemen we zo’n 5000 beslissingen. Grote en
heel kleine. Als we er zeker van kunnen zijn dat we een positief resultaat
zullen behalen, m.a.w. als we denken dat we weinig risico lopen, is het heel
gemakkelijk om te beslissen een bepaalde doelstelling na te streven. Welke deze
ook is. Wanneer we echter in grote onzekerheid verkeren over de goede afloop,
zullen we veel minder snel bereid zijn om te beslissen over het najagen van deze
doelstelling.

Risico is echter gebonden aan
onze perceptie en dat maakt heel het verschil. Coaching is een methode waarbij
je de perceptie omtrent risico, het effect van onzekerheid op het behalen van
doelstellingen, aanpakt. Wanneer je er goed over nadenkt zie je dat alle coaching
methodes er op gericht zijn om de perceptie van de werkelijkheid te
normaliseren en vooral om je perceptie omtrent risico te optimaliseren.
Enerzijds zoveel mogelijk zekerheid bekomen over het behalen van de
doelstellingen door een helder beeld van de mogelijkheden en gevaren en
anderzijds het doen sneuvelen van angsten en bezwaren die ons tegenhouden om
onze doelstellingen te bereiken.

Dit is voor mij de essentie van coaching en tegelijkertijd ook de
reden waarom coaching zo effectief is. Door een verandering in de perceptie van
risico, slaagt de coach erin mensen te transformeren. Hij of zij stelt je in
staat toegang te vinden tot je volle potentieel! De ideale coach is dus ook een
goede risicomanager.

Peter
Blokland

CEO BYAZ bvba



Er zit meer in jou dan je denkt!

Coaching Posted on Mon, February 28, 2011 11:17:49

Er zit meer
in jou dan je denkt!

Er zit meer in jou dan je zelf
denkt! Iedereen wordt geboren met een enorm potentieel en je gebruikt maar een
fractie van je mogelijkheden. Elk individu heeft nog een ruime progressiemarge
in zich verborgen. Dit is het goede nieuws. De keerzijde van de medaille is het
feit dat je dit potentieel heel goed opgeborgen hebt in een donkere kluis waar je
doorgaans de sleutels en de juiste combinatie van hebt verloren. Je vele
mogelijkheden zitten gevangen in de beperking van je realiteit achter de stalen
deuren van beperkende overtuigingen en denkkaders, die al van voor je geboorte
hun oorsprong hebben.

Het tot ontluiking brengen van je
potentieel is daarom geen sinecure en vergt een heel proces. Dit proces kan
snel gaan als je heel snel je sleutels vindt en de juiste combinatie tot je
doordringt. Het is echter iets dat slechts zelden voorvalt en het komt eerder
door een zeer ingrijpende en schokkende ervaring, die je realiteit volledig
herkadert, dan door toeval of doelbewust zoeken. Meestal vinden we de toegang
niet en is het vinden van de sleutels en juiste combinaties van de
verschillende deuren, waarachter je potentieel opgeborgen zit, een langdurige
weg van persoonlijke zelfontwikkeling. Een zoektocht naar je meest waardevolle
bezit, je eigen zelf en je volle potentieel.

De sleutels en toegangscodes
liggen verscholen in je schaduwzijde. Het ontdekken, onder ogen zien en
aanvaarden van angsten, twijfels, schaamte en andere negatieve emoties leidt je
in de goede richting. Het is door je beperkingen te ontdekken en er doorheen te
gaan dat je de deuren opent op weg naar jezelf. Zolang dit niet lukt, blijven
de deuren op slot een blijft je volle potentieel veilig opgeborgen in je
innerlijke kluis.

De zoektocht naar de sleutels tot
je kluis en het ontdekken van de verborgen toegangscodes, is dus een hele klus.
Je kunt zo honderden boeken doorworstelen, zonder echt tot de kern van de zaak
te komen. Je blijft hangen op innerlijke weerstanden en vastgeroeste
denksporen, die ondersteund worden door hersenverbindingen die over de jaren
heen je persoonlijkheid zijn gaan bepalen. Het helpt dan om externe steun te
vinden bij anderen. Dit kunnen inspirerende sprekers zijn, die de kunst
verstaan om ook je onderbewustzijn aan te spreken of je kunt gebruik maken van
een coach die je volle vertrouwen heeft.

Een coach kan je helpen bij het
vinden van je passie, je levensdoel, je bestemming die in overeenstemming is
met je potentieel. Inzicht krijgen in je innerlijke motivators en krachten,
vergt daarom vaak het in vraag stellen van de dogma’s van waaruit je leeft en zelf
ben je niet altijd in staat deze te ontdekken. Juist omdat deze denkbeelden te
nauw met je persoonlijkheid verweven zijn. Een coach helpt je bij het vinden
van de juiste visie en door zicht te krijgen op wat je werkelijk beweegt, krijg
je een ander perspectief. Een andere realiteit wordt dan mogelijk.

Je coach helpt je om je doel
helder en scherper voor ogen te krijgen en ondersteunt je om je beperkende
overtuigingen om te buigen naar ondersteunende overtuigingen. Samen worden de
deuren en hun combinaties ontdekt en samen met je coach draai je de sleutels om
en open je de kluisdeur naar je mogelijkheden. Het ontwaken van deze muze brengt
je dan letterlijk in beweging, want de inspiratie die je hierdoor krijgt zet je
aan tot actie, op weg naar je doel.

Peter
Blokland

BYAZ
bvba



Succes en verantwoordelijkheid

Coaching Posted on Sat, September 18, 2010 22:02:07

Succes kun
je alleen maar bereiken als je er voor kiest!

(Een verhaal over Verantwoordelijkheid,
Risico, Leadership, Excellence en Succes)

Toen ik tijdens mijn coaching opleiding hoorde
over de vier niveaus van verantwoordelijkheid, zijn mij heel wat zaken
duidelijk geworden. Risico, verantwoordelijkheid, leiderschap en excellence, het
zijn de noodzakelijke ingrediënten van elke succescocktail en het begint met je
verantwoordelijkheid inzien en je zelfleiderschap opnemen.

Eerst een woordje over de vier niveaus
van verantwoordelijkheid. We kennen ze allemaal en we gebruiken ze dagelijks.
Alleen zijn we er ons zelden of niet van bewust dat we dat doen en we hebben onvoldoende
inzicht in de uiteindelijke consequenties die met bepaalde niveaus van
verantwoordelijkheid verbonden zijn.

Het laagste niveau is het niveau waarop
je elke verantwoordelijkheid weigert op te nemen en het wordt gekenmerkt door
de uitspraak “ik kan niet”. Vraag je eens af hoe dikwijls je zegt “ik kan
niet”, terwijl je het zelfs nog niet eens geprobeerd hebt, of heel zeker weet
dat je het eigenlijk wel kunt, maar er niet de fut / moed / goesting / … voor hebt.

Eigenlijk wil je alleen maar zeggen “ik wil
die verantwoordelijkheid op geen enkele manier opnemen”. Uiteraard is het heel
goed mogelijk dat “ik kan niet” een heel terechte uitspraak is, omdat je
inderdaad niet in staat bent om de gevraagde verantwoordelijkheid met kans op
succes te dragen. Omdat je weet dat fysieke of andere beperkingen het zo maken
dat de risico’s die je loopt veel groter zijn dan de risico’s die je neemt en
dat een goede uitkomst zo goed als uitgesloten is. Persoonlijk zou ik op de
vraag of ik 10 minuten mijn adem wil inhouden, heel terecht antwoorden “ik kan
dat niet”. Maar hoe dikwijls is dit echt
het geval? Faalangst en perfectie zijn heel vaak de echte oorzaak van onze
onwil om verantwoordelijkheid op te nemen en komt het niet door een of andere reële
beperking.

Het volgende niveau wordt gekenmerkt door
gedachten of uitspraken zoals; “ik kan wel maar ik wil niet”of “ik moet”. Hoe
vaak hebben we het niet over “moeten”. Ook dit is eigenlijk een gebrek aan
enthousiasme om de verantwoordelijkheid voor je acties op te nemen, voor wat je
eigenlijk doet en ook hoe je iets doet. Wanneer je “moet”, plaats je de verantwoordelijkheid
extern. Hoewel “moeten” vaak een gevolg is van een groot plichtsbesef, is het
geen teken van verantwoordelijkheidszin. De ultieme verantwoordelijkheid ligt
bij iets of iemand anders. Zonder deze externe “krachten” zou je helemaal niet
doen wat je doet. De plicht roept, dat wel, maar voor je daden volledig
verantwoordelijk zijn is er nog niet bij, die ligt bij de toestand, situatie of
persoon die je er toe gedwongen heeft tot jouw actie te komen.

Bij het derde niveau begin je al
gedeeltelijke verantwoordelijkheid te aanvaarden. Dit niveau kun je herkennen
aan de gedachte of uitspraak “ik wil”. Dit toont aan dat bij eventuele actie je
bereid bent om daar ook wel verantwoordelijkheid voor op te nemen. Anderzijds
is het ook iets vrijblijvends. Als je zegt “ik wil”, ben je nog niet in actie
gekomen. Je kunt perfect van alles willen en er geen enkele inspanning voor
over hebben. De bereidheid om verantwoordelijkheid op te nemen lijkt aanwezig
te zijn, maar zonder actie is er dus nog niets gebeurd. Het is pas als je in
actie treed, wanneer je zegt ik wil dit doen en effectief iets doet, dat je
verantwoordelijkheid begint op te nemen. Als dit in antwoord op een vraag,
situatie of toestand is, kun je nog steeds een deel van de verantwoordelijkheid
naar de oorzaak van je daden doorschuiven!

Op het vierde niveau kom je er echter
niet meer onderuit. Dat komt omdat je er dan zelf voor gekozen hebt! “Ik kies
ervoor” is dan ook een heel krachtig signaal van het opnemen van je
verantwoordelijkheid. Hier is geen speld tussen te krijgen. Jij bent het die er
voor kiest. Niets of niemand anders heeft er ook maar iets mee te maken! Het is
alleen op het vierde niveau waar succes binnen je bereik komt. Mensen die wel
willen, blijven vaak in dit stadium steken en zijn dikwijls niet bereid om er
echt voor te kiezen. Ze blijven dromen van een gouden toekomst, maar gaan niet
aan de slag, voor welke reden dan ook.

Als je “moet” is het ook niet echt vol te
houden. Misschien dat je wel tot resultaten komt, maar het moeten en je
plichtsbesef brengen je langzaam naar een afgrond van fysiek ongemak en
depressie. Ook een “burn-out” is zeker een fenomeen dat vaak het gevolg is van
“moeten”. Te lang stressen en onder druk staan is nefast voor je systeem en een
echte energievreter.

Tot slot zijn er nog diegenen die niets
kunnen. Dat deze groep geen successen zal beleven is echter zo evident dat ik
er verder niet over zal uitweiden.

Kiezen iets te doen (of soms ook niet te
doen) heeft naast het opnemen van je verantwoordelijkheid ook nog andere
voordelen. Als je echt voor iets kiest gebruikt je een ander deel van je hersenen dan
wanneer je iets moet en dit heeft zo zijn positieve effecten.

“Moeten” is je plicht vervullen. Het is
vaak verbonden met routinezaken en als het geen routine is, dan heb je een hoop
stress die nergens goed voor is. Dat komt omdat “moeten” perfect past bij het
gebruik van je neo-limbisch hersengebied. Helaas is dit niet het meest
performante gedeelte van je hersenen. Het kan eigenlijk alleen maar routine
taken aan en dat is de reden waarom er stress ontstaat als het iets
ingewikkelder wordt.

Kiezen gebeurt echter in het prefrontaal
hersengebied. Hier kun je complexe zaken aan en kun je heel goed analyseren
welke risico’s je neemt en welke risico’s je loopt. Het is ook het hersengebied
dat je in staat stelt om op serene wijze onwaarschijnlijk moeilijke taken en
opdrachten uit te voeren, want hier zit onze echte intelligentie, creativiteit
en oneindige mogelijkheden.

Helaas kun je niet echt bewust gebruik
maken van dit gedeelte van je hersenen. Alleen jouw neo-limbisch systeem werkt
met je bewustzijn (en omgekeerd) en je blijft al te gemakkelijk in dit systeem
hangen. Wanneer je echter bewust en volledig voor iets kiest, dwing je als het
ware om je beslissing af te wegen, je verantwoordelijkheid te nemen en alle
consequenties te aanvaarden en dit doe je automatisch met je prefrontaal brein.
Pas dan kun je de grootse en onbekende zaken aan die je naar succes leiden.

Wanneer je er echt voor kiest schep je
ook een duidelijk doel. Je weet waarvoor je kiest en dat is een tweede
voordeel. Dit gegeven stelt je in staat in actie te treden. Iets dat niet altijd
aanwezig is bij mensen die “willen” en er nog niet voor “kiezen”. Een helder
doel en het opnemen van verantwoordelijkheid zijn dan ook twee belangrijke
voorwaarden om tot effectief (zelf)leiderschap te komen. Het zal je toelaten om
een weg uit te stippelen naar succes en het zal je de mogelijkheden geven om
deze weg te volgen.

Een ander voordeel bestaat erin dat je
een duidelijk kader creëert, waarbinnen risico’s helder kunnen geanalyseerd
worden. Wat eerst in het onderbewustzijn plaatsgreep, kun je nu veel explicieter
vorm geven. Het kader bepaalt welke risico’s je neemt en hoeveel je dat waard
kan zijn. Anderzijds geeft het je ook zicht op de risico’s die je loopt,
waardoor je deze risico’s kunt aanpakken en je kans op succes vergroten.

Er is echter nog een voordeel. Wanneer je
het doel en de weg ernaartoe helder hebt, je risico’s goed onder controle hebt
en kiest om er volledig voor te gaan, aanvaard je wat je op weg naar het doel
kunt tegenkomen en het zal je toelaten om onverwachte hindernissen te overwinnen
en de wijzigingen aan je plan aan te brengen die zich opdringen. Volledige
verantwoordelijkheid geeft je de energie en moed om vol te houden waar anderen
afhaken. Dit is meer dan plichtsbewustzijn en het vreet minder energie. Dit is
excellence. Verder gaan dan anderen, die het niet kunnen, die het moeten of die
het wel willen, maar er niet voor kiezen. Het is de enige weg naar echt succes!

Peter
Blokland

BYAZ
bvba



Ons brein

Coaching Posted on Wed, September 08, 2010 22:21:46

Er waren eens vier vrienden. Rep, Paleo, Neo en Pre

Dit verhaal gaat eigenlijk over de werking van onze hersenen, ons brein, dat opgebouwd is uit vier verschillende gebieden. Het “oudste” gedeelte (volgens de evolutie der diersoorten) is ons reptielenbrein, de hypothalamus. Verder hebben de hersenen zich ontwikkeld met het limbisch systeem (paleolimbisch en neolimbisch) en tot slot onze prefrontale hersenen die eigenlijk onze krachtigste computer is. Het verhaaltje tracht je inzicht te geven hoe deze 4 gedeelten “samenwerken”.

Rep, Paleo, Neo en Pré zijn vier onafscheidelijke
vrienden die elke dag avonturen beleven, waarvoor ze zo’n 5000 beslissingen per
dag moeten nemen. Dikwijls verloopt dit prima, maar soms zit er een haar in de
boter.

Rep is de oudste en sterkste onder hen. Rep Tilianus is
niet onmiddellijk wat je de slimste van de klas noemt. Je kan onmiddellijk
merken dat hij heel simpel is en je hebt zelfs het vermoeden dat hij geestelijk
niet echt aanwezig is. Maar Rep is eigenlijk wel een gemakkelijke gast. Je weet
steeds wat je er aan hebt, want hij vertoont zich maar in twee mogelijke
toestanden. Ofwel is hij volkomen op zijn gemak en kalm en heb je er geen kind
aan, ofwel is hij volledig in staat van alarm. En dan is het een ander verhaal.
Als de alarmklok luidt, kent hij maar drie manieren om hierop te reageren. Ofwel
denkt hij dat hij het met zijn kracht kan halen en staat hij klaar om te vechten.
Ofwel vindt hij dat de ander sterker is en voor je het weet is hij op de
vlucht. En als hij het niet goed weet blijft hij gewoon staan, net alsof zijn
stroom is uitgevallen. Hij houdt zich dan voor dood.

Verder heb je de twee broers Limbus. Paleo is de
oudste en Neo is de slimste van de twee.

Paleo iss eigenlijk niet zo veel slimmer dan Rep, want
meestal geeft hij een afwezige indruk. Paleo heeft als sterke kant dat hij
feilloos de verhoudingen in de groep en daarbuiten kan inschatten. Hij weet
heel goed wie de baas is en voelt heel goed aan wanneer hij tussenbeide moet
komen om deze groep vrienden bijeen te houden. Want hij weet dat ze samen veel
sterker zijn dan elk afzonderlijk opgeteld.

Neo is wel jonger, maar ook veel slimmer. Hij onthoudt
zo goed als alles. Hij is dan ook een goede student en leert alles. Hij is ook
heel bewust van zijn capaciteiten en een echte controlefreak. Daarnaast is het
ook een echte emo-kikker. Bij het minste of geringste gaan zijn emoties te
keer. Die komen bijna als vanzelf naar boven. Hij is dan ook een heel gedreven
persoon, met een sterk besef van waarden en regels. Een echt karakter!

Pré tenslotte is veruit de jongste van de groep, maar
wel de slimste! Pré Frontaal is een echte creatieveling. Daar waar Neo eerst alles
moet leren, kan Pré alles als vanzelf. Hij kan zaken ontdekken en uitvinden,
waar de andere drie met hun verstand niet bij kunnen. Waar bij Neo alles
volgens plan moet lopen, is voor Pré alles mogelijk. Je denkt soms hoe
onvoorspelbaarder hoe liever hij dit heeft. Heel intuïtief kent Pré al de
oplossing voor Neo nog maar goed het probleem heeft kunnen omschrijven en als
hij iets niet weet vraagt hij het gewoon aan Neo en bedenkt dan weer nieuwe
zaken.

Deze vier vrienden zijn onafscheidelijk. Rep zorgt er
voor dat hen niets kon overkomen. Paleo verzorgt uitstekend de public
relations, Neo behandelt alle routinezaken en houdt zich bezig met het aanleren
van nieuwe zaken en Pré tenslotte zorgt voor de creativiteit en al het onbekende. Zijn
intuïtie is oneindig veel sneller en accurater dan het denkwerk van Neo.

Hoe verschillend hun karakters wel zijn, kun je
gemakkelijk opmerken als ze, zoals wel vaker gebeurt, in de file staan met de
wagen.

Rep kan zich dan ongelooflijk opwinden. Moest hij het
kunnen, dan sloeg hij elke andere automobilist op zijn smoel om toch maar terug
een beetje controle over de situatie te kunnen terugvinden. Een echte
stresskikker is ie dan!

Paleo is ook niet gelukkig met een dergelijke
toestand. Maar in plaats van te schelden en te tieren, zoekt hij meteen het
verband met andere oorzaken. “Ongetwijfeld was het de schuld van die stomme
chauffeur van de bestelwagen die hen een beetje eerder voorbijstak”. Of “het
lag aan het feit dat ze vijf minuten voor de overweg hadden moeten staan”
enzovoort.

Neo die is al evenmin gelukkig. De onvoorziene vertraging
zal dan wel maken dat ze te laat komen. Wat zullenn de anderen er wel niet van
denken? Zelf vindt hij het ook een
gebrek aan respect, als anderen te laat komen!

En Pré? Pré die is zoals altijd sereen en kalm. Die denkt
dan misschien “ OK het is file. Misschien kunnen we een leuk spelletje spelen
tot we weer rijden” of ook “oei dat is nu al de derde keer dat we hier stil
staan. Zou er een snellere weg bestaan waar dit niet gebeurt?” of “Hoe kan ik dit in de toekomst vermijden?”
Etc…

Wanneer de vier vrienden in harmonie samenwerken,
zijn ze echt een top team dat resultaten behaalt! Dit gebeurt het gemakkelijkst
bij routinematige zaken, wanneer we kunnen doen wat we geleerd hebben. Maar als
de routine verstoord wordt kan het wel eens anders verlopen.

Het is namelijk zo dat er een conflict ontstaat
tussen de vier over wie de leiding moet nemen over de zaak. Normaal is Neo de
aangewezen persoon. Hij is ouder dan Pré en veel slimmer dan Rep en Paleo.
Bovendien is Neo uitermate geschikt om routinematige zaken te leiden. Hij heeft
deze immers geleerd en kent alle zaken die nodig zijn.

Een andere zaak is het echter als er nieuwe zaken te
gebeuren staan of wanneer Neo nog niet geleerd heeft wat hij moet doen om een
situatie aan te pakken. Dit is het domein van Pré, maar Neo vindt hem wel wat
jong en bovendien praten ze niet zo veel tegen elkaar. Neo houdt dan meestal de
controle over het leiderschap, maar dat is geen goed gedacht!

Pré, slim als hij is en er zich van bewust dat hij
niets tegen Neo te zeggen heeft, gaat dan naar zijn goede kameraad Rep. Rep
luistert altijd naar Pré en is heel sterk. Pré zegt dan “Rep het is weer van
dat Neo heeft het stuur in handen en het is nu veel beter dat ik dat in handen
neem. We zijn in gevaar!”

Rep laat zich zo’n zaken geen twee keer zeggen en
binnen de kortste keren zit het er bovenarms op. Woede-uitbarsting, Klamme
handen, Vrees, Futloosheid, Vermoeidheid en Slapeloosheid slaan dan toe! Het is
pas als Pré het stuur in handen heeft dat alles terug OK is.

Peter Blokland

Zaakvoerder
BYAZ bvba



Stress Less

Coaching Posted on Mon, April 12, 2010 22:05:27

Stress Less

Stress heeft vele
gezichten en kan zich op zowel een positieve als een negatieve manier
manifesteren. Soms voel je je prima bij een gezonde dosis stress, de extra
adrenaline zet je aan tot beter presteren en geeft je extra energie. Stress kan
je echter ook lelijk parten spelen en het kan op termijn een ernstig probleem
vormen.

Te lang teren op
adrenaline of de gevolgen ondergaan van cortisol, is ongezond en een teveel aan
stress kan daarom nefaste gevolgen hebben voor de vitale functies van je
lichaam en geest. Je prestaties en humeur lijden er onder en voor je het weet
zit je in een negatieve spiraal zonder eind. Door stress presteer je minder goed
en omdat je minder goed presteert verhoogt je stress niveau!

Je kunt (negatieve)
stress echter op een eenvoudige manier aanpakken. Stress is namelijk iets dat
een gevolg is van je manier van denken. Het volstaat om je denken te veranderen
om je stress niveau op een gunstige manier te beïnvloeden. Tenminste dat is wat
ik geleerd heb tijdens een cursus over de neurocognitieve en gedragsmatige
methode. En geloof me het werkt!

Wetenschappelijk
onderzoek heeft namelijk uitgewezen dat stress een gevolg is van een verkeerd
gebruik van onze hersenen. Om stress te kunnen begrijpen en bijgevolg ook te
kunnen beheersen, is het daarom eerst nodig om enig inzicht op te bouwen omtrent
ons brein.

Er zijn verschillende
manieren om onze hersenen te beschrijven. In veel teksten over persoonlijke
ontwikkeling vind je vaak een opdeling in linker en rechter hersenhelft en de daarbij
horende voor- en nadelen. Een andere benadering is echter deze vanuit een meer
Darwinistisch oogpunt. Namelijk door de aanpassingen die de hersenen hebben
ondergaan doorheen de evolutie van de diersoorten. Aanpassingen die
noodzakelijk waren om de soort te doen overleven in steeds weer veranderende
omstandigheden.

Zo noemen we het “oudste”
gedeelte van onze hersenen ons “reptielen gebied”. Dit is het gedeelte van onze
hersenen dat zich ook vandaag nog bezig houdt met pure overleving en onze
basisbehoeften. Dit onderdeel van onze hersenen kent maar twee verschillende
modi. Ofwel is het tevreden en dan is alles kalm, ofwel voelt het gevaar en wordt
er ogenblikkelijk gereageerd. Aangezien dit brein heel primitief is, heeft het slechts
de keuze uit 3 mogelijke reacties, ook wel de drie v’s genoemd: vechten,
vluchten of verstijven (inhibitie = doen of je dood bent). Dit zijn dan ook in min of meer dezelfde mate,
drie mogelijke stressreacties. Deze worden veroorzaakt door het aanmaken van
stoffen, zoals adrenaline of cortisol, in dit deel van de hersenen (de
hypothalamus).

De eerste “modificatie” van ons brein bestond uit de
toevoeging van het paleolimbische gebied. Dit gedeelte van onze hersenen is
vooral belangrijk voor het leven van de soort in groep. Het speelt niet onmiddellijk
zo’n belangrijke rol bij het ontstaan van stress. Daarom zal ik het er verder
niet over hebben.

Het neolimbisch gebied is daarentegen wel belangrijk
bij het voorkomen van stress. Dit gebied herbergt ons bewustzijn. Het is ook belangrijk
voor wat ons geheugen betreft en alles wat we al geleerd hebben. Onze emoties
ontstaan in dit gebied en het is ook waar onze waarden en overtuigingen zetelen.
Het neolimbisch gebied is te vergelijken met een oude en eenvoudige computer,
die prima presteert zolang je er maar niets ingewikkeld aan vraagt. Het is het
gedeelte van onze hersenen dat uitermate geschikt is om met standaard en
routinematige situaties om te gaan. Hier ligt dan ook de oorsprong van onze
stress!

Tot slot is er het prefrontaal gebied. Dit is de
zetel van ons onderbewustzijn. Het is de krachtigste computer die er op dit
ogenblik bestaat, met een verbinding naar het internet inbegrepen! Hier vinden
we onze intuïtie terug en ons (buik)gevoel (wat je niet mag verwarren met onze
emoties!). Het prefrontaal systeem is ook verantwoordelijk voor ons leren. Alles
wat nieuw is moet er door behandeld worden om daarna bruikbaar te worden gemaakt
in ons neolimbisch gebied. Hier liggen dan ook de mogelijkheden voor onze
remedie tegen stress.

Hoe ontstaat stress dan? Wel, stress begint wanneer je
ingewikkelde en nieuwe zaken niet routinematig en eenvoudig kunt aanpakken of
oplossen. Je bewustzijn, dat eigenlijk alleen maar eenvoudige en routine zaken
aankan, heeft meestal de controle over je gedachten en zal nieuwe, complexe en
onoverzichtelijke situaties routinematig willen behandelen. Maar je hersenen weten dat dit geen goed idee
is. Je kan die zaken veel beter door je prefrontaal gebied laten opknappen en dit
heeft een eigenaardige reactie van je hersenen tot gevolg.

Normaal verloopt het overschakelen van bewust naar
onbewust denken automatisch. Wanneer dit echter niet gebeurt zal het
prefrontaal gebied het reptielengebied verwittigen dat er gevaar dreigt. Het gevolg
is dan een onmiddellijke reactie door het aanmaken van specifieke stoffen zoals
adrenaline en cortisol die voor de drie “v” reacties zorgen. Vechten is dan
boos en woedend worden of geïrriteerd zijn. Ook kan het zijn dat je
inhibitiereactie je blokkeert en leidt tot pessimisme, neerslachtigheid en
moeheid of misschien wil je vluchten en voel je gejaagdheid, beklemming en
angst. Kortom je hebt stress! Stress is dan ook een mix van emoties.

Nu je weet hoe stress ontstaat kun je er ook iets
aan doen. Om te weten hoe het met je stress staat komt het er dus op aan om te
ontdekken hoe het met je denken gesteld is. Net zoals het reptielengebied maar
twee modi kent (kalm of in gevaar) kun je stress herkennen aan twee mentale
modi die elk gekenmerkt worden door zes dimensies.

De twee modi zijn de automatische modus (neolimbisch
denken) en de prefrontale modus. De zes dimensies per modus staan voor een
manier van denken die je vast en zeker kunt herkennen als je in een
stresstoestand verkeert. Ze worden gekenmerkt door:

routine, starheid, simplificatie, zekerheid,
empirisme en sociaal imago
(automatische modus).

Wanneer je
zonder stress zit zullen deze kenmerken zich eerder voordoen:

nieuwsgierigheid,
aanpassing, nuance, relativiteit, nadenken en een persoonlijke
mening
.

De automatische modus wordt dus gekenmerkt door
geslotenheid en het onvermogen iets te aanvaarden of aan te passen. De
prefrontale modus staat eerder garant voor openheid, aanvaarding en aanpassing.
Heb je stress? Vraag jezelf dan af of je er bewust voor wil kiezen. Je kunt
evengoed nieuwsgierig zijn in plaats van angstig of je kunt evengoed iets
nuanceren of relativeren in plaats van zwart wit te blijven denken. Doe de test
als je in het verkeer zit en weer eens geïrriteerd wordt door je medemens.

Stel je zelf de vraag: “Kies ik er voor om deze emotie
te hebben of toch liever niet?”

Ik ben benieuwd naar je resultaat!

Peter
Blokland

Coach
BYAZ bvba

Download dit artikel



Coaching en het KARAF model

Coaching Posted on Wed, September 02, 2009 19:19:26

Wat is coaching en hoe sluit dit aan bij het KARAF® model?

Wat is coaching?

Er zijn
heel veel manieren om te beschrijven wat coaching is. In elk boek over coachen
wordt er wel een uitleg over gegeven. Het is dikwijls een gelijkende, doch
enigszins verschillende, beschrijving dewelke altijd vanuit een eigen
benadering vertrekt. Coachen is tegelijkertijd universeel en toch heel
individueel.

Graag
geef ik hierbij een drietal citaten waaruit de essentie van coachen blijkt. Een
eerste citaat is van Adriaan Hoogendijk uit zijn boek “De schoonheid van coachen

“Coaching is een prachtig instrument om de zelfsturing op een
hoger plan te brengen”

Een
tweede definitie is van Talane Miedaner, uit haar boek “Coach jezelf naar succes!

“Coaching overbrugt
de kloof tussen waar je nu staat en waar je heen wilt”
en ook “Een coach wijst je op dingen die
je niet ziet en reikt je ideeën aan waarmee je jouw prestaties kunt
verbeteren.”

Ten
derde wil ik hier graag vermelden wat er op mijn eigen website staat:

“Coaching is het
bevorderen van zelfleiderschap, waardoor je via bewuste keuzes leert om je
potentieel ten volle te benutten”

Eén ding
is duidelijk, coachen heeft als doel een individu naar een hoger niveau te brengen, door kloven
te overbruggen
en het eigen potentieel
ten volle
te benutten. Kortom,
coachen heeft tot doel een individu te “verbeteren”. Zo kan men ook een groep
op een hoger niveau brengen. Door het verbeteren van individuele inzichten en
(zelf)kennis.

Coachen en de
voorwaarden van het KARAF model

Verbeteren
en op een hoger niveau brengen is de essentie van het KARAF model en de
overeenkomst is dan ook duidelijk. Ik zal aan de hand van de voorwaarden van het
model aantonen dat coachen inderdaad, verbetering kan brengen.

Voorwaarde
KENNIS

Net
zoals bij het KARAF model is KENNIS een cruciale zaak voor het coachen. Niet
alleen de specifieke kennis van de coach is hierin belangrijk, maar het is
vooral het ontdekken van zichzelf,
het opdoen van zelfkennis door zowel de coach als de coachee, waar het potentieel
voor verbetering schuil gaat.

Coachen
is in de eerste plaats ontdekken wie je bent, wat je wenst, welke hulpbronnen
je bezit en welke vaardigheden je kunt aanscherpen om de gewenste verbetering
vorm te geven.

Voorwaarde ACTIE

Ooit zei
een coach tegen mij Awareness brings Action. Een uitspraak waar ik dikwijls aan
heb moeten denken en die maar al te waar blijkt te zijn. Zo is het ook met
coachen. Door vraagstelling en overdracht van kennis, zorg je er voor dat een
individu zich bewust wordt van een aantal zaken.

Het
bewust worden van jezelf, je doelen en je eigen hulpbronnen, zet automatisch
aan tot actie. Bovendien zal deze actie veel doelbewuster verlopen en wordt
deze voorwaarde van het model sneller en beter ingevuld.

Voorwaarde
ATTITUDE

Een
belangrijk element van het coachen is het ontdekken van beperkende
overtuigingen. Deze gedachten bepalen heel dikwijls ons leven en onze houding,
onze attitude. Een coach gaat op zoek naar dergelijke overtuigingen om ze om te
buigen of te vervangen door stimulerende
en bevrijdende gedachten
, waardoor onze attitude in gunstige zin kan
evolueren.

Attitude
is een voorwaarde die vaak onvoldoende aanwezig is bij medewerkers en managers en
die betere resultaten behalen in de weg staat. Coachen is echter een mooi
voorbeeld van hoe je het KARAF model op zijn eigen voorwaarden kan toepassen!

Voorwaarden
RESULTATEN & REALITEIT

Een
juiste kijk op de zaak krijgen is voor een coach van groot belang. In het begin
van een coaching programma zal de coach
dan ook diepgaand bevragen naar wat
de huidige resultaten en toestand zijn, wat er in het verleden geweest is en
wat er naar de toekomst toe gewenst wordt.

Door
zich een beeld te vormen van de realiteit van de coachee en wat dat voor hem /
haar betekent, kan de coach onder meer beperkende
of stimulerende overtuigingen
ontdekken en aanpakken. Ook wanneer de
coachee een fout of vertekend beeld heeft van de werkelijkheid, kan de coach
helpen om klaarheid te scheppen, om zo de weg te openen naar betere resultaten.

Voorwaarde
ANALYSE

Uit het
bovenstaande blijkt dat de coach voortdurend analyseert. Hij bevordert echter
vooral ook de zelfanalyse bij zijn coachee. Een goede bevraging en analyse van
de doelstelling, analyse van resultaten en realiteit, alsook van wat reeds aan
actie plaats greep, levert vaak nieuwe
inzichten
op die verhelderend werken en nieuwe mogelijkheden ontsluiten.

De
analyse integreert ook het non-verbale en het somatische. Gevoel en intuïtie
spelen hierbij zeker een belangrijke rol. Zonder analyse en doelgerichtheid,
wordt coachen een eerder vrijblijvende conversatie, maar bij een coachende
attitude ligt de analyse als vanzelf ingekapseld in het luisteren en de
vraagstelling.

Voorwaarde
FEEDBACK

Tot slot
is er de voorwaarde feedback. In coachen is ook deze voorwaarde prominent
aanwezig. De coach is voortdurend bezig met het terugkoppelen van informatie.
Hij houdt de coachee als het ware een spiegel voor, waarin hij de coachee
zichzelf laat ontdekken.

Anderzijds
zorgt de coach er ook voor dat de opgedane kennis niet verloren gaat. Het
vragen van voorbereiding en opvolging van de coaching gesprekken zijn er op
gericht de nieuwe inzichten in te
oefenen en te bestendigen.

Werkt coaching
altijd?

Uit het
bovenstaande mag blijken dat coachen en het succes ervan, heel gemakkelijk
beschreven kan worden aan de hand van het KARAF model. Coachen sluit dan ook
nauw aan bij mijn passie voor verbeteren.
Maar net zoals voor alle andere toepassingen van het KARAF model geldt dat het
alleen maar met zekerheid verbetering brengt als alle voorwaarden vervuld
worden.

Daarom
is het essentieel dat een coaching project gepaard gaat met een sfeer van wederzijds respect, vertrouwen en
veiligheid
. Zodat ook gevoelige zaken kunnen aangepakt worden in de
wetenschap dat het OK is. Een coach zal dan ook in eerste instantie betrachten
deze vertrouwensrelatie op te bouwen en te bestendigen.

Soms
heeft coaching een onmiddellijk effect. Zeker wanneer de coach een “Aha erlebnis” bij zijn coachee kan bereiken. Maar het
effect kan van korte duur zijn als het niet onderbouwd wordt met fundamentele en blijvende verandering.

Peter Blokland

Zaakvoerder BYAZ bvba