De Six Thinking Hats van Edward De Bono

De Zes Denkhoeden van Edward De Bono is een van de meest
gebruikte technieken voor creatief en lateraal denken, waarbij je eenzelfde
situatie telkens vanuit een ander standpunt bekijkt. Het proces helpt je om een
toestand op verschillende manieren te benaderen. Wanneer je dit goed onder de
knie hebt, ben je in staat om je perceptie te verrijken en dichter bij de
realiteit te laten aansluiten.

Zoals de naam doet vermoeden zijn er in totaal zes posities.
Elke positie komt overeen met de kleur van een hoed. Een van deze posities, de blauwe hoed, is eigenlijk geen
waarnemingspositie. Het is echter wel de positie van een neutrale
scheidsrechter. Deze bekommert zich niet om het onderwerp en heeft alleen de
taak om het denkproces in goede banen te leiden. Deze positie waakt erover dat iedereen
aan bod komt en een gelijkwaardige inbreng krijgt.

Dit zijn de andere waarnemingsposities:

– De eerste waarnemingspositie is de witte hoed. Dit is het standpunt dat je krijgt vanuit facts & figures. De witte hoed
focust zich op de naakte cijfers en behandelt deze feiten met een koele ratio.

– Het gevoel is het domein van de rode hoed. Vanuit deze positie geef je vanuit je hart en buikgevoel
je mening en inzicht op de realiteit.

– Na de feiten en het gevoel, krijg je de optimistische en
pessimistische visie. Dit zijn respectievelijk de gele hoed en de zwarte hoed. De gele hoed staat duidelijk voor het
zonnige standpunt en heeft de kijk van een optimist.

– De zwarte hoed
is – hoe kan het ook anders – het standpunt van de pessimist, die spijkers op
laag water zoekt en genadeloos kritiek spuit op al die mooie voordelen die de
gele hoed aanhaalt. Het is de positie die tegengas geeft tegen de ideeën van de
gele hoed, het gevoel van de rode hoed in vraag stelt en twijfelt aan de
cijfers en de feiten van de witte hoed.

– Tot slot is er nog de groene
hoed
. Deze kleur staat voor creativiteit en nieuwe ideeën. Het is de hoed
die out of the box denkt en nieuwe
inzichten aanbrengt. Deze hoed zoekt naar alternatieven en is bij uitstek de
laterale denker die een zijsprong in het debat niet weert.

Je kunt de zes
denkhoeden van De Bono
op verschillende manieren gebruiken. In de eerste
plaats kun je zelf al deze hoeden opzetten en een situatie telkens met een
ander perspectief benaderen. Het proces werkt echter beter als je voor elke
hoed een andere persoon inzet. Zo krijg je een echte discussie die aanzet tot
nadenken en denkbeelden doet verschuiven. Ideaal roteer je de deelnemers, zodat
elke deelnemer telkens een ander perspectief kan en moet innemen.

Het eindresultaat is in de eerste plaats een beter inzicht in de realiteit. Je hebt
meer informatie en ideeën over je onderwerp en je bent je bewuster van de
mogelijkheden en de risico’s die je kunt nemen. Daarnaast krijg je ook een
bredere kijk op de risico’s die je loopt. Het hele proces kun je evengoed
gebruiken om de gewenste risicomaatregelen te bepalen en te testen op hun
deugdelijkheid.

Hoe zorg jij voor het verhogen van de kwaliteit van je perceptie?

Peter Blokland

BYAZ bvba