Leiderschap
in een steeds sneller veranderende maatschappij.

Hoe langer hoe meer mensen
beseffen dat de wereld van vandaag een beetje op hol is geslagen. Verandering
grijpt aan een steeds hoger tempo om zich heen en dat blijft niet zonder
gevolgen. De wereld evolueert steeds sneller en dit om diverse redenen. Meer
mensen, meer ideeën, meer concurrentie, meer samenwerking, meer informatie,
meer keuze, meer van alles en nog wat en dit allemaal steeds sneller en vooral
veel complexer!

Het heeft een zeer belangrijk
effect op onze maatschappij en de omstandigheden waarin wij werken en leven. Zo
is het haast niet meer mogelijk om een beroep op school te leren en er je hele
leven mee aan de slag te gaan. Tegen dat je afgestudeerd bent is je kennis immers
al verouderd en vaak zelfs niet meer bruikbaar. Technologie en informatie
evolueren aan zo’n hoog tempo dat het niet meer mogelijk is om van alles op de
hoogte te zijn en te blijven. Het enige dat blijft en groeit is het tempo van
verandering.

Als ondernemer heb je in deze
situatie eigenlijk maar twee opties. Je gaat mee met het gebeuren, je
accepteert het en je past je aan of niet. Als je op de juiste manier meegaat en
je wapent jezelf om voortdurend mee te evolueren met kennis en technologie, dan
is deze situatie een opportuniteit om te groeien en te bloeien. Als je
daarentegen niet mee bent, je vastklampt aan het oude en niet surft op de
golven van verandering, dan ben je veroordeeld tot een permanente staat en
gevoel van crisis. Je zult verplicht worden om van het ene crisismoment in het
andere te sukkelen, met alle nefaste randeffecten die erbij horen tot gevolg. Stress,
overwerk, het gevoel te falen, schaarste, enzovoort.

Om de omslag te maken en met
succes op de golven van verandering te surfen, is echter het juiste leiderschap
nodig. De situatie vergt vandaag een aangepast soort leiderschap. Een vorm die
niet hetzelfde is als het soort leiderschap dat in het industrieel tijdperk
schering en inslag was. De tijden van dirigistisch leiderschap, waar de leider
alles weet en iedereen zegt wat hij moet doen, is duidelijk voorbij. Het is
gewoon ondoenbaar geworden. Het strakke keurslijf van controle dat hierbij van
toepassing is botst op de realiteit van de flexibiliteit die nodig is om
vandaag op een correcte wijze te functioneren en aanhoudend te veranderen. Het
ontbeert de mogelijkheden om de continue verbetering te genereren die nodig is
om mee te surfen op deze golven van verandering. De starheid die dit soort
voorbijgestreefd leiderschap vergezelt, is niet opgewassen tegen de
evenwichtsoefening op de surfplank en voor je het weet ga je door de golf van
verandering ten onder.

Wat is er dan wel nodig? Het is duidelijk
dat er vandaag nood is aan een meer flexibelere vorm van leiderschap.
Leiderschap dat niet meer dirigistisch is, maar eerder faciliterend, waardoor
voorwaarden kunnen ontstaan waarbinnen wel voortdurend veranderd en verbeterd
kan worden. In de vakliteratuur over leiderschap zijn er natuurlijk heel veel
verschillende namen te vinden die aan dit soort leidinggeven toebehoren.
Dienend leiderschap, vrouwelijk leiderschap, transformationeel leiderschap, …
bedenk het maar, het zal al wel gebruikt zijn. Een mooie omschrijving is
misschien wel de term die Jim Collins in zijn boek “Good to Great” gebruikt:
“Level 5 Leadership”. Het heeft de verdienste leiderschapsstijlen op een schaal
te plaatsen en geeft aan dat leiders zelf kunnen evolueren en dat leiderschap
kan ontwikkeld worden naarmate nieuwere inzichten bekomen worden. Net zoals
onze maatschappij dat vereist.

Leiding geven is vandaag dus veel
minder dirigeren, maar wel richting geven. Het is niet zozeer controleren, maar
wel ruimte laten en resultaten vragen. Het is niet evalueren, maar stimuleren
en inspireren. Het is niet de kar trekken, maar eerder de mensen ondersteunen
die de kar trekken. Wat niet veranderd is en wat nog meer dan ooit belangrijk
is geworden, is het feit dat je het goede voorbeeld dient te geven. “Walk your
talk” is altijd belangrijk geweest, vandaag echter nog veel meer als voorheen!

Peter
Blokland

CEO
BYAZ bvba