Er waren eens vier vrienden. Rep, Paleo, Neo en Pre

Dit verhaal gaat eigenlijk over de werking van onze hersenen, ons brein, dat opgebouwd is uit vier verschillende gebieden. Het “oudste” gedeelte (volgens de evolutie der diersoorten) is ons reptielenbrein, de hypothalamus. Verder hebben de hersenen zich ontwikkeld met het limbisch systeem (paleolimbisch en neolimbisch) en tot slot onze prefrontale hersenen die eigenlijk onze krachtigste computer is. Het verhaaltje tracht je inzicht te geven hoe deze 4 gedeelten “samenwerken”.

Rep, Paleo, Neo en Pré zijn vier onafscheidelijke
vrienden die elke dag avonturen beleven, waarvoor ze zo’n 5000 beslissingen per
dag moeten nemen. Dikwijls verloopt dit prima, maar soms zit er een haar in de
boter.

Rep is de oudste en sterkste onder hen. Rep Tilianus is
niet onmiddellijk wat je de slimste van de klas noemt. Je kan onmiddellijk
merken dat hij heel simpel is en je hebt zelfs het vermoeden dat hij geestelijk
niet echt aanwezig is. Maar Rep is eigenlijk wel een gemakkelijke gast. Je weet
steeds wat je er aan hebt, want hij vertoont zich maar in twee mogelijke
toestanden. Ofwel is hij volkomen op zijn gemak en kalm en heb je er geen kind
aan, ofwel is hij volledig in staat van alarm. En dan is het een ander verhaal.
Als de alarmklok luidt, kent hij maar drie manieren om hierop te reageren. Ofwel
denkt hij dat hij het met zijn kracht kan halen en staat hij klaar om te vechten.
Ofwel vindt hij dat de ander sterker is en voor je het weet is hij op de
vlucht. En als hij het niet goed weet blijft hij gewoon staan, net alsof zijn
stroom is uitgevallen. Hij houdt zich dan voor dood.

Verder heb je de twee broers Limbus. Paleo is de
oudste en Neo is de slimste van de twee.

Paleo iss eigenlijk niet zo veel slimmer dan Rep, want
meestal geeft hij een afwezige indruk. Paleo heeft als sterke kant dat hij
feilloos de verhoudingen in de groep en daarbuiten kan inschatten. Hij weet
heel goed wie de baas is en voelt heel goed aan wanneer hij tussenbeide moet
komen om deze groep vrienden bijeen te houden. Want hij weet dat ze samen veel
sterker zijn dan elk afzonderlijk opgeteld.

Neo is wel jonger, maar ook veel slimmer. Hij onthoudt
zo goed als alles. Hij is dan ook een goede student en leert alles. Hij is ook
heel bewust van zijn capaciteiten en een echte controlefreak. Daarnaast is het
ook een echte emo-kikker. Bij het minste of geringste gaan zijn emoties te
keer. Die komen bijna als vanzelf naar boven. Hij is dan ook een heel gedreven
persoon, met een sterk besef van waarden en regels. Een echt karakter!

Pré tenslotte is veruit de jongste van de groep, maar
wel de slimste! Pré Frontaal is een echte creatieveling. Daar waar Neo eerst alles
moet leren, kan Pré alles als vanzelf. Hij kan zaken ontdekken en uitvinden,
waar de andere drie met hun verstand niet bij kunnen. Waar bij Neo alles
volgens plan moet lopen, is voor Pré alles mogelijk. Je denkt soms hoe
onvoorspelbaarder hoe liever hij dit heeft. Heel intuïtief kent Pré al de
oplossing voor Neo nog maar goed het probleem heeft kunnen omschrijven en als
hij iets niet weet vraagt hij het gewoon aan Neo en bedenkt dan weer nieuwe
zaken.

Deze vier vrienden zijn onafscheidelijk. Rep zorgt er
voor dat hen niets kon overkomen. Paleo verzorgt uitstekend de public
relations, Neo behandelt alle routinezaken en houdt zich bezig met het aanleren
van nieuwe zaken en Pré tenslotte zorgt voor de creativiteit en al het onbekende. Zijn
intuïtie is oneindig veel sneller en accurater dan het denkwerk van Neo.

Hoe verschillend hun karakters wel zijn, kun je
gemakkelijk opmerken als ze, zoals wel vaker gebeurt, in de file staan met de
wagen.

Rep kan zich dan ongelooflijk opwinden. Moest hij het
kunnen, dan sloeg hij elke andere automobilist op zijn smoel om toch maar terug
een beetje controle over de situatie te kunnen terugvinden. Een echte
stresskikker is ie dan!

Paleo is ook niet gelukkig met een dergelijke
toestand. Maar in plaats van te schelden en te tieren, zoekt hij meteen het
verband met andere oorzaken. “Ongetwijfeld was het de schuld van die stomme
chauffeur van de bestelwagen die hen een beetje eerder voorbijstak”. Of “het
lag aan het feit dat ze vijf minuten voor de overweg hadden moeten staan”
enzovoort.

Neo die is al evenmin gelukkig. De onvoorziene vertraging
zal dan wel maken dat ze te laat komen. Wat zullenn de anderen er wel niet van
denken? Zelf vindt hij het ook een
gebrek aan respect, als anderen te laat komen!

En Pré? Pré die is zoals altijd sereen en kalm. Die denkt
dan misschien “ OK het is file. Misschien kunnen we een leuk spelletje spelen
tot we weer rijden” of ook “oei dat is nu al de derde keer dat we hier stil
staan. Zou er een snellere weg bestaan waar dit niet gebeurt?” of “Hoe kan ik dit in de toekomst vermijden?”
Etc…

Wanneer de vier vrienden in harmonie samenwerken,
zijn ze echt een top team dat resultaten behaalt! Dit gebeurt het gemakkelijkst
bij routinematige zaken, wanneer we kunnen doen wat we geleerd hebben. Maar als
de routine verstoord wordt kan het wel eens anders verlopen.

Het is namelijk zo dat er een conflict ontstaat
tussen de vier over wie de leiding moet nemen over de zaak. Normaal is Neo de
aangewezen persoon. Hij is ouder dan Pré en veel slimmer dan Rep en Paleo.
Bovendien is Neo uitermate geschikt om routinematige zaken te leiden. Hij heeft
deze immers geleerd en kent alle zaken die nodig zijn.

Een andere zaak is het echter als er nieuwe zaken te
gebeuren staan of wanneer Neo nog niet geleerd heeft wat hij moet doen om een
situatie aan te pakken. Dit is het domein van Pré, maar Neo vindt hem wel wat
jong en bovendien praten ze niet zo veel tegen elkaar. Neo houdt dan meestal de
controle over het leiderschap, maar dat is geen goed gedacht!

Pré, slim als hij is en er zich van bewust dat hij
niets tegen Neo te zeggen heeft, gaat dan naar zijn goede kameraad Rep. Rep
luistert altijd naar Pré en is heel sterk. Pré zegt dan “Rep het is weer van
dat Neo heeft het stuur in handen en het is nu veel beter dat ik dat in handen
neem. We zijn in gevaar!”

Rep laat zich zo’n zaken geen twee keer zeggen en
binnen de kortste keren zit het er bovenarms op. Woede-uitbarsting, Klamme
handen, Vrees, Futloosheid, Vermoeidheid en Slapeloosheid slaan dan toe! Het is
pas als Pré het stuur in handen heeft dat alles terug OK is.

Peter Blokland

Zaakvoerder
BYAZ bvba