Wat is coaching en hoe sluit dit aan bij het KARAF® model?

Wat is coaching?

Er zijn
heel veel manieren om te beschrijven wat coaching is. In elk boek over coachen
wordt er wel een uitleg over gegeven. Het is dikwijls een gelijkende, doch
enigszins verschillende, beschrijving dewelke altijd vanuit een eigen
benadering vertrekt. Coachen is tegelijkertijd universeel en toch heel
individueel.

Graag
geef ik hierbij een drietal citaten waaruit de essentie van coachen blijkt. Een
eerste citaat is van Adriaan Hoogendijk uit zijn boek “De schoonheid van coachen

“Coaching is een prachtig instrument om de zelfsturing op een
hoger plan te brengen”

Een
tweede definitie is van Talane Miedaner, uit haar boek “Coach jezelf naar succes!

“Coaching overbrugt
de kloof tussen waar je nu staat en waar je heen wilt”
en ook “Een coach wijst je op dingen die
je niet ziet en reikt je ideeën aan waarmee je jouw prestaties kunt
verbeteren.”

Ten
derde wil ik hier graag vermelden wat er op mijn eigen website staat:

“Coaching is het
bevorderen van zelfleiderschap, waardoor je via bewuste keuzes leert om je
potentieel ten volle te benutten”

Eén ding
is duidelijk, coachen heeft als doel een individu naar een hoger niveau te brengen, door kloven
te overbruggen
en het eigen potentieel
ten volle
te benutten. Kortom,
coachen heeft tot doel een individu te “verbeteren”. Zo kan men ook een groep
op een hoger niveau brengen. Door het verbeteren van individuele inzichten en
(zelf)kennis.

Coachen en de
voorwaarden van het KARAF model

Verbeteren
en op een hoger niveau brengen is de essentie van het KARAF model en de
overeenkomst is dan ook duidelijk. Ik zal aan de hand van de voorwaarden van het
model aantonen dat coachen inderdaad, verbetering kan brengen.

Voorwaarde
KENNIS

Net
zoals bij het KARAF model is KENNIS een cruciale zaak voor het coachen. Niet
alleen de specifieke kennis van de coach is hierin belangrijk, maar het is
vooral het ontdekken van zichzelf,
het opdoen van zelfkennis door zowel de coach als de coachee, waar het potentieel
voor verbetering schuil gaat.

Coachen
is in de eerste plaats ontdekken wie je bent, wat je wenst, welke hulpbronnen
je bezit en welke vaardigheden je kunt aanscherpen om de gewenste verbetering
vorm te geven.

Voorwaarde ACTIE

Ooit zei
een coach tegen mij Awareness brings Action. Een uitspraak waar ik dikwijls aan
heb moeten denken en die maar al te waar blijkt te zijn. Zo is het ook met
coachen. Door vraagstelling en overdracht van kennis, zorg je er voor dat een
individu zich bewust wordt van een aantal zaken.

Het
bewust worden van jezelf, je doelen en je eigen hulpbronnen, zet automatisch
aan tot actie. Bovendien zal deze actie veel doelbewuster verlopen en wordt
deze voorwaarde van het model sneller en beter ingevuld.

Voorwaarde
ATTITUDE

Een
belangrijk element van het coachen is het ontdekken van beperkende
overtuigingen. Deze gedachten bepalen heel dikwijls ons leven en onze houding,
onze attitude. Een coach gaat op zoek naar dergelijke overtuigingen om ze om te
buigen of te vervangen door stimulerende
en bevrijdende gedachten
, waardoor onze attitude in gunstige zin kan
evolueren.

Attitude
is een voorwaarde die vaak onvoldoende aanwezig is bij medewerkers en managers en
die betere resultaten behalen in de weg staat. Coachen is echter een mooi
voorbeeld van hoe je het KARAF model op zijn eigen voorwaarden kan toepassen!

Voorwaarden
RESULTATEN & REALITEIT

Een
juiste kijk op de zaak krijgen is voor een coach van groot belang. In het begin
van een coaching programma zal de coach
dan ook diepgaand bevragen naar wat
de huidige resultaten en toestand zijn, wat er in het verleden geweest is en
wat er naar de toekomst toe gewenst wordt.

Door
zich een beeld te vormen van de realiteit van de coachee en wat dat voor hem /
haar betekent, kan de coach onder meer beperkende
of stimulerende overtuigingen
ontdekken en aanpakken. Ook wanneer de
coachee een fout of vertekend beeld heeft van de werkelijkheid, kan de coach
helpen om klaarheid te scheppen, om zo de weg te openen naar betere resultaten.

Voorwaarde
ANALYSE

Uit het
bovenstaande blijkt dat de coach voortdurend analyseert. Hij bevordert echter
vooral ook de zelfanalyse bij zijn coachee. Een goede bevraging en analyse van
de doelstelling, analyse van resultaten en realiteit, alsook van wat reeds aan
actie plaats greep, levert vaak nieuwe
inzichten
op die verhelderend werken en nieuwe mogelijkheden ontsluiten.

De
analyse integreert ook het non-verbale en het somatische. Gevoel en intuïtie
spelen hierbij zeker een belangrijke rol. Zonder analyse en doelgerichtheid,
wordt coachen een eerder vrijblijvende conversatie, maar bij een coachende
attitude ligt de analyse als vanzelf ingekapseld in het luisteren en de
vraagstelling.

Voorwaarde
FEEDBACK

Tot slot
is er de voorwaarde feedback. In coachen is ook deze voorwaarde prominent
aanwezig. De coach is voortdurend bezig met het terugkoppelen van informatie.
Hij houdt de coachee als het ware een spiegel voor, waarin hij de coachee
zichzelf laat ontdekken.

Anderzijds
zorgt de coach er ook voor dat de opgedane kennis niet verloren gaat. Het
vragen van voorbereiding en opvolging van de coaching gesprekken zijn er op
gericht de nieuwe inzichten in te
oefenen en te bestendigen.

Werkt coaching
altijd?

Uit het
bovenstaande mag blijken dat coachen en het succes ervan, heel gemakkelijk
beschreven kan worden aan de hand van het KARAF model. Coachen sluit dan ook
nauw aan bij mijn passie voor verbeteren.
Maar net zoals voor alle andere toepassingen van het KARAF model geldt dat het
alleen maar met zekerheid verbetering brengt als alle voorwaarden vervuld
worden.

Daarom
is het essentieel dat een coaching project gepaard gaat met een sfeer van wederzijds respect, vertrouwen en
veiligheid
. Zodat ook gevoelige zaken kunnen aangepakt worden in de
wetenschap dat het OK is. Een coach zal dan ook in eerste instantie betrachten
deze vertrouwensrelatie op te bouwen en te bestendigen.

Soms
heeft coaching een onmiddellijk effect. Zeker wanneer de coach een “Aha erlebnis” bij zijn coachee kan bereiken. Maar het
effect kan van korte duur zijn als het niet onderbouwd wordt met fundamentele en blijvende verandering.

Peter Blokland

Zaakvoerder BYAZ bvba